Kolumne Mundartecke
Käi Rettig für de alt Rigidampfer

Alt Stadtrat Andreas Bossard über die Geschichte der Zuger Schiffahrt.

Andreas Bossard
Drucken
Werbeplakat für den Erhalt des Dampfers Rigi.

Werbeplakat für den Erhalt des Dampfers Rigi.

Bild: Zeichnung Christian Bisig

Uf em Zugersee gids scho sid 1852 Dampfschiff. Es hed syt denn vier Dampfer ggää. De Raddampfer Rigi hed bis 1882 gueti Dienscht gläischtet. Au de Raddampfer «Stadt Zug» und de Salondampfer «Helvetia» händ üüse See im vorletschte Joorhundert vo Zug uf Arth durpflüegt. Uf de «Helvetia» händ 500 Lüüt chönne mitfaare. Zum Täil heds uf üsem See glychzytig dry Raddampfer gghaa.

1864 hed mer de üüsi Stadt vom Süüliamt häär mit de Baan erschlosse. So sind no mee Rigi-Turischte zu üüs choo und sind mit de Dampfer vo Zug uf Arth gfaare. Vo deet hed mer die erschte Frömde mit Sänfte uf d Rigi ufe träid oder si sind z Fuess obsi gloffe. 1875 hed mer de d Rigibaan eröffnet. So hed mer vo Arth uus chönne mit em chlyne Bäänli uf Goldau faare und vo deet mit de Rigibaan uf de Kulm ufe rattere. Bis zu sibe Schiffsverbindige heds duezmol zwische Zug und Arth ggää. D Zuger Aktionär händ de 1883 uf Aaroote vom Verwaltigsrootspresidänt Fridli vo de Lööbere d Zuger Schifffaartgsellschaft em Mäischtbietende verchauft. «Zufelligerwys» hed de Fridli a de Verschtäigerig grad sälber am mäischte botte. Är hed de es paar Tääg spööter üüsi Schifffaart de Luzerner Dampfschiffgsellschaft wyter verchauft! Läider isch d Begäischterig für d Zugersee-Schifffaart scho bald z Änd gsy. 1892 hed mer nämli d Zugerseelinie vo de Gotthardbaan über Oberwil und Walchwil gäge Süüde i Faarplan uufgnoo. D «Helvetia» händ d Luzärner uf de Vierwaldstättersee züglet, wo das Schiff no mängs Jahrzäänt als «Winkelried» wyter gfaare isch. D «Rigi» hed mer altershalber verschrottet und d «Stadt Zug» hed mer de Zuger fründlicherwys no übrig gloo.

D Zuger händ nid ganz welle uf d Schifffaart verzichte. Drum händs no im glyche Joor im Ochse z Zug e nüüi Gsellschaft gründet und sind de vorläufig no mit de alte «Stadt Zug» uf em See ume gfaare, bis es nümme ggange isch. 1904 händs de als Ersatz en chlyne Dampfer aagschafft – de Schruubedampfer «Rigi». Dee hed de 15 Joor lang als äinzigs Schiff d Lüüt uf em Zugersee transportiert. Noch em erschte Wältchrieg hed mer de chlyni «Schwan» i d Flotte uufgnoo.

So händ de s Schiff «Rigi» und de «Schwan» über füfzg Joor lang bis am Änd vo de 1970-er Joor d Lüüt uf üsem See umegfueret. De Verwaltigsroot vo de Schifffaartsgsellschaft hed zu säber Zyt mit em Gedanke gschpilt nüüi Schiff aazschaffe. Das hed mer dank em groosse Batze vo üüsere Bank chönne mache. Scho bald sind die bäide nüüe Schiff «Zug» und «Schwyz» vo Stazion zu Stazion um de See ume gfaare. De legendääri Nationalroot Alois Hürlimaa hed dee Spagat fertig broocht grad zwöi nüüi Schiff lo z buue.

Wo de die nüüe Schiff 1978 doo gsy sind, hed mer de «Schwan» verchauft und de letschti Schruubedampfer vo üüsem Land hed mer zur Verschrottig fry ggää. D Jugendgruppe «Peacehorse» hed drum ydrücklich druf hygwise, wie schööns doch wäär, wenn d Dampfer au uf em Zugersee nid vergässe giengtid. De Verwaltigsroot und au de Diräkter vo de Zugersee-Schifffahrt händ doo käi Musigghöör gghaa. Die Jugendliche händ nid lugg gloo und händ es Komitee gründet. Demit hed mer üsi «Rigi» welle rette. D Idee isch gsy, de historisch Kaan am Ufer z verteue, und deet es Bäizli, es Jugendlokal oder en öffentliche Träffpunkt yzrichte. Vili Lüüt händ Fröid ghaa a dere Idee und händ au Unterschtützig verschproche. Daas alles hätti Zyt pruucht und au echli Moneete. Die Mäitli und Purschte händ gwäiblet und versuecht die Verantwortliche mit Gsuech, Unterschrifte und Lääserbrief z überzüüge. Alles hed nüüd gnützt! De Diräkter und au de Verwaltigsrootspresi händ d Idee vo de Jugendliche belächlet. Si händ sogar gsäid, es häig Aafrooge vo uswärts, wo wettid das Schiff chauffe. Niemert hed das glaubt!

Die Junge händ wyter gwäiblet, aber uf äinisch bi Nacht und Näbel am Morge i de Hergottsfrüei, hed mer gsee, wie Arbäiter bim Hafe usse üüse letschti Dampfer liebloos verschrottet händ. Mit Brännschnyder hed mer d Schaale vom Schiff usenand gnoo und alles uf ne Huufe Altyse grüert. Häi, händ mir e Taübi und e Wuet ghaa!

D Jugendgruppe hed de mit wytere Brief bi de Gsellschaft nochegfrogt, was ächt mit de hischtorische Schiffsglogge, em Schtüürrad, em Kompass, de Buuglampe und em Kassehüüsli us Messing ggange sig? Niemert hed welle en Antwort uf die Froog ggää. Das Züüg isch äifach verschwunde gsy.

Noch de nächschte GV vo de Gsellschaft hed me i de Zytig chönne lääse, as mer em VR-Presidänt Alois Hürlimaa d Schiffsbuuglampe vo de Rigi gschänkt häig - als Dank für d Ernüüerig vo de Schiffsflotte. Spööter händ d Erbe vom Wisel Hürlimaa die Lampe uf Nüüe is Depot vo de Technikgschicht proocht. Die andere Täili sind schynbar bis hütt verscholle…

Die Mundartecke erscheint monatlich und enthält Geschichten und Erinnerungen aus der Stadt Zug. Ein Tipp für diejenigen, die Schwierigkeiten beim Lesen haben: Sie sollen es mit Lautlesen versuchen.